SamiDirek.Com

Hızla gelişen teknoloji yaşamımızdaki bütün süreçlerde olduğu gibi işletme süreçlerinde de daha hızlı ve daha doğru karar verilmesi gerekliliğini doğurmuştur.  Karar kademesinde olan yöneticiler için işletme ve çevresinde gerçekleşen olaylar, birer karar değişkenidir. Karar süreçlerini hızlandırabilmek için ise karar değişkenlerini çok iyi analiz edip, tanımlayarak, bu değişkenlerin hareket biçimlerini ortaya koymak gerekmektedir. Bu durumda verilecek kararların, işletmeyi hedeflerine ulaştırabilecek, doğru kararlar olacağı kuvvetle muhtemeldir. İşte bu nedenlerle geliştirilen karar destek sistemleri ve uzman sistemler bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamızda öncelikle, yönetim ve karar verme olguları, sonrasında ise karar destek sistemleri ve uzman sistemler üzerinde durulmuş ve konu farklı yönleriyle açıklanmaya çalışılmıştır.

Sermayenin küreselleşmesi ve teknolojik gelişmeler, finansal piyasalarda paranın kısa vadeli ve anlık hareket edebilmesine olanak sağlamıştır. Ekonomik göstergeleri önemli ölçüde etkileyen bu hareket, yatırımcılar için öngörülemez riskleri de beraberinde getirmiştir. Finansal risklerden korunmak veyahut bu riskleri kendi lehine çevirerek kazanç sağlamak isteyen yatırımcılar, geliştirilen stratejiler doğrultusunda hedeflerine varmaya çalışmaktadır. Bu çalışmamızın konusu olan hedging, yatırımcıların varlıklarının korunması ve yükümlülüklerinin kontrol altında tutulması amacıyla geliştirilmiş bir piyasa stratejisidir.
Çalışmamızın ilk bölümünde, riskin tanımı yapılarak türleri üzerinde durulmuş ve hedging ile risk arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise hedging’in tanımı, özellikleri, temel prensipleri üzerinde durulmuş ve konu, örnekler yardımıyla açıklanmaya çalışılmıştır.

I. Dünya Savaşı’na kadar yalnızca askeri alanda kullanılan lojistik terimi, II. Dünya Savaşı’ndan sonra sivil hayatta da kullanılmaya başlanmıştır. Lojistik terimi, teknolojik gelişmeler, rekabet ortamının gitgide sertleşmesi ve müşteri memnuniyetinin öneminin artmasıyla beraber ticari hayatta da yerini almıştır. Maliyet üstünlüğünü elinde tutarak, piyasadaki rekabet gücünü kaybetmemek ya da arttırmak isteyen işletmeler, maliyetlerini daha ayrıntılı izlemek ve analiz etmek durumundadırlar. Önemli birer maliyet kalemi olan, taşıma, depolama ve diğer lojistik maliyet kalemlerinin de bu anlamda ayrıntılı olarak izlenmesi ve analiz edilmesi gerekmektedir. Ancak, lojistik maliyetler bugüne kadar, satışların ya da cironun belli bir yüzdesi olarak kabul edilmiş ve muhasebe kayıtlarında ya da evraklarda gizli kalmıştır.

Bu çalışmada lojistik kavramı, lojistiğin tarihsel gelişimi ve lojistik faaliyetler üzerinde durulmuş, lojistik maliyetler ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

Günümüzde artan rekabet koşulları işletmelerde sermaye getirisinin önemini artırmıştır. Sermaye getirisinin artması işletmelerin karlılığına bağlıdır. İşletmeler karlılıklarını arttırmak ve kaynaklarını verimli kullanabilmek amacıyla arayışlara girmişlerdir. Bu arayışların sonucunda işletmelerde maliyet odaklı yönetim anlayışı önem kazanmış ve değer tabanlı performans ölçütleri ortaya çıkmıştır. Değer tabanlı performans ölçütlerini, faaliyet karı, satış karlılığı gibi geleneksel performans ölçütlerinden ayıran temel nokta, sermaye maliyetinin hesaba katılmasıdır.

Bir işletmenin faaliyet sonuçlarının başarısını belirlemek (performansını ölçmek ya da değerlemek) amacıyla değer tabanlı çeşitli ölçme teknikleri geliştirilmiştir. İşletmenin performansının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerin arasında en yaygın olanı “Ekonomik Katma Değer”dir. Ekonomik Katma Değer, öğretide ve uygulamada “Economic Value Added” şeklinde kısaltılarak tanımlanmaktadır.

Ekonomik Katma Değer, bir işletmenin yarattığı yada kaybettiği değerin dönemsel veya bir yıllık tutarını ifade etmektedir. En basit şekliyle EVA; vergi sonrası faaliyet karı ile toplam sermaye maliyeti arasındaki olumlu yada olumsuz farktır. Olumlu fark şirketin varlığına değer katarken olumsuz fark varlığın azalmasına neden olmaktadır.